Felç Sonrası İyileşmede EECP Desteği
Beyin damarının tıkanmasıyla gelişen felçten sonra iyileşme aylar sürebilir. EECP, fizik tedavi ve ilaç tedavisine eklenebilen ameliyatsız bir dolaşım desteğidir. Çalışmalar umut verici, ancak kanıt henüz sınırlıdır.
- Ameliyatsız
- 35 Seans
- Ağrısız
Kısaca
Beyin damar tıkanıklığına bağlı felç sonrasında iyileşme sürecini hızlandırır ve günlük yaşama dönüşü kolaylaştırır.
Fizik tedavi ve ilaç tedavisinin yerini almaz; onlara ek olarak uygulanır.
Yalnızca damar tıkanıklığına bağlı felçlerde araştırıldı. Beyin kanaması bu sayfanın konusu değildir.
Kanıt sınırlı: çalışmalar umut verici, ancak çoğu küçük ve yöntemleri farklı.
Beyin Damarı Tıkandığında Neler Olur?
Beyne giden bir damar tıkandığında o bölgedeki sinir hücreleri oksijensiz kalır. Hasarın çevresinde kan akımı azalmış ama henüz ölmemiş dokular bulunabilir. İyileşme, beynin kalan bölgelerinin görev üstlenmesiyle de sürer.
Hasar gören bölge
Tıkanan damarın beslediği bölgede sinir hücreleri zarar görür. Belirtiler bu bölgenin görevine göre değişir.
Yan dolaşım
Komşu damarlardan gelen yan dolaşım, hasarın çevresindeki dokuyu besleyebilir. Yan dolaşımın gücü kişiden kişiye değişir.
Boyun damarları
Beyne giden kanın büyük kısmı boyundaki şah damarlarından geçer. Bu damarlardaki darlık felç nedenlerindendir.
Kartların üzerine gelin veya dokunun: ilgili bölge görselde vurgulanır.
Kalp
Beyne kanı kalp pompalar. Bazı felçlerde pıhtı kalpte oluşup beyne gider.
Kol ve bacak gücü
Felç çoğu zaman vücudun bir yarısında güç kaybı yapar. Fizik tedavi bu gücü yeniden kazanmayı hedefler.
Günlük yaşam
Giyinme, yürüme ve yemek yeme gibi işler iyileşmenin en önemli ölçütleridir. Bunlar özel ölçeklerle takip edilir ve tedavi öncesiyle karşılaştırılır.
Felç Sonrası Dönem: Önce ve EECP ile
Aşağıdaki karşılaştırma, EECP ile hedeflenen dolaşım desteğini sade bir şekilde gösterir. Etkisi kişiden kişiye değişir; ilerlemeniz nörolojik muayene ve günlük yaşam ölçekleriyle izlenir.
Felç sonrası dönem
- Beynin bir bölgesine giden kan azalmış
- Kol veya bacakta güç kaybı
- Günlük işlerde yardıma ihtiyaç
Rehabilitasyona ek dolaşım desteği
- Beyin damarlarında akım hızının artması hedeflenir
- Fizik tedavi ve ilaç tedavisi sürer
- İlerleme ölçeklerle izlenir
Şematik gösterimdir. EECP tıkalı damarı açmaz; pıhtı eritici tedavinin ve damar içi girişimlerin yerini almaz.
EECP Beyin Dolaşımını Nasıl Destekler?
Tedavi sırasında uzanır ve dinlenirsiniz. Cihaz kalp ritminizi EKG ile izler, manşetleri buna göre yönetir.
Manşetler şişer
Kalp gevşerken baldır, uyluk ve kalçadaki manşetler sırayla şişer. Önce baldır, ardından uyluk ve kalça.
Kan beyne yönelir
Kalp gevşerken artan basınç beyne giden damarlarda akımı artırır. Bu etki çalışmalarda Doppler ile ölçüldü.
Kalbin yükü azalır
Kalp kasılmadan hemen önce basınç bırakılır; kalp daha rahat pompalar. Bu döngü her kalp atımında tekrarlanır.
İyileşme izlenir
Kür boyunca nörolojik muayene ve günlük yaşam ölçekleri takip edilir. Fizik tedavi programınız aynen sürer.
Felç Sonrası Neler Bildirildi?
Yanıt kişiden kişiye değişir. Aşağıdakiler hedeflenen ve çalışmalarda bildirilen kazanımlardır.
Günlük yaşam becerileri
Bir meta-analizde 10 çalışmada günlük yaşam aktiviteleri puanı EECP ile anlamlı iyileşti.
Bağımlılık derecesi
Yedi çalışmada felce bağlı bağımlılık derecesini gösteren ölçekte iyileşme görüldü.
Nörolojik muayene
171 hastalık randomize çalışmada 90. günde nörolojik puanlar EECP grubunda daha iyiydi.
Beyin kan akımı
Tek seanslık ölçümde beyin damarlarındaki akım hızı her iki tarafta yaklaşık yüzde 9–10 arttı.
Rehabilitasyonla birlikte
Çalışmalarda EECP, standart ilaç ve rehabilitasyon programına eklenerek uygulandı.
Güvenlik
Meta-analize göre EECP, felç hastalarında genel olarak güvenli biçimde uygulandı.
Kimler İçin Uygun, Kimler İçin Değil?
Felcin tipi, zamanı ve damar görüntülemesi birlikte değerlendirilir. Karar nöroloğunuz ve kardiyoloğumuzla ortak verilir. Tansiyonun kontrol altında olması gerekir.
✓Uygun olabilecekler
- Beyin damar tıkanıklığına bağlı felç geçirmiş, durumu dengelenmiş hastalar
- Fizik tedaviye devam eden ve dolaşım desteği isteyen hastalar
- Beyin damarlarında darlık saptanmış, nöroloji takibindeki hastalar
- Felç sonrası dönemde yürüme veya günlük işlerde zorlanan, tansiyonu kontrol altındaki hastalar
✕Uygun olmayanlar
- Beyin kanamasına bağlı felç
- Beyin damarında anevrizma
- Ciddi aort kapağı yetmezliği
- Aort anevrizması
- Aktif derin ven trombozu, toplardamar iltihabı
- Kontrol edilemeyen yüksek tansiyon
- Ciddi ritim bozukluğu
- Belirgin kanama eğilimi ve gebelik
Tedavi Süreci Nasıl İşler?
Her seans öncesinde tansiyon ve nabız kontrol edilir. Kür sonunda sonuçlar kardiyoloğumuzla birlikte değerlendirilir. Felç sonrası hastalarda seanslar fizik tedavi saatlerine göre planlanır.
Felç Sonrası EECP Hakkında Sık Sorulanlar
EECP felç sonrası iyileşmeyi hızlandırır mı?
Bazı çalışmalarda günlük yaşam ve nörolojik puanlar EECP ile daha iyi bulundu. Ancak çalışmalar küçük ve farklı yöntemlerle yapıldı; bu nedenle kanıt sınırlıdır.
Felçten ne kadar sonra başlanabilir?
Çalışmalar hem ilk haftaları hem de sonraki iyileşme dönemini inceledi. Başlama zamanı; felcin tipi, tansiyonunuz ve genel durumunuza göre nöroloğunuzla birlikte belirlenir.
Fizik tedaviyi bırakmam gerekir mi?
Hayır. Çalışmalarda EECP, standart rehabilitasyona eklenerek uygulandı. Fizik tedavi programınız aynen sürer; seans saatleri buna göre planlanır.
Beyin kanaması geçirdim, EECP alabilir miyim?
Bu sayfadaki çalışmalar yalnızca damar tıkanıklığına bağlı felçleri inceledi. Beyin kanaması sonrası durum nöroloğunuzla ayrıca ve dikkatle değerlendirilmelidir.
İlaçlarımı kullanmaya devam edecek miyim?
Evet. İlaçlarınıza kardiyoloğunuzun önerdiği şekilde devam etmeniz gerekir. İlaç değişikliği kararı yalnızca doktorunuz tarafından verilir.
Yan etkisi var mı?
En sık bildirilen yan etkiler manşet bölgesinde deri tahrişi ve kas rahatsızlığıdır; genellikle kendiliğinden geçer. Yaşlı ve kırılgan hastalarda basınç kişiye göre ayarlanır.
Bunlar da İlginizi Çekebilir
Ücretsiz ön değerlendirme için bize ulaşın
Felç sonrası iyileşme döneminde EECP'nin size uygun olup olmadığını birlikte değerlendirelim. Görüntüleme sonuçlarınızı, nöroloji raporlarınızı ve ilaç listenizi getirmeniz yeterli. Karar nöroloğunuzla uyum içinde verilir.
- Ameliyatsız
- Ağrısız
- Doktor kontrolünde
- Lefkoşa ve Güzelyurt